✍វិវាទព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃដែលកម្ពុជាបានទាមទារឲ្យថៃដកកងយោធា (បុគ្គលិក និងសម្ភារៈ) ចេញពីទឹកដីកម្ពុជា
ទៅកាន់ ទីតាំងព្រំប្រទល់ដែលទទួលស្គាល់ដោយច្បាប់អន្តរជាតិ និងកំណត់នៅលើផែនទីប្រកួត (Convention of 1904 និង Treaty of 1907)។✍ប្រវត្តិដោយសង្ខេបនៃវិបត្តិព្រំដែន
ព្រំដែនរវាងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងព្រះរាជាណាចក្រថៃត្រូវបានកំណត់ដោយ Convention of 13 February 1904 និង Franco-Siamese Treaty of 23 March 1907 ពេលនៅសម័យ ស៊េន (សម័យអាណាចក្របារាំង និង ស៊ីអុយ)។ ផែនទីនេះត្រូវបានគេយកជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែនបានយូរឆ្នាំ និងសម្រេចពីមាត្រាព្រំដែនគុណតម្លៃអន្តរជាតិ។
✍មូលហេតុនៃការទាមទារ
កម្ពុជាលើកទឹកចិត្ត ថា៖
កងយោធាថៃ និងសម្ភារៈទប់ឈប់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាក្នុងចំណុចដែលកម្ពុជាថា ជាផ្នែកនៃព្រំដែនដែលជាប់ច្បាប់ ក្នុងតំបន់ប៉ះពាល់ដូចជា Mom Bei, Ta Moan Thom, Ta Krabei និងផ្សេងទៀត។
កម្ពុជាអះអាងថា ថៃកំពុងបង្កើតភាពមិនស្ថិតស្ថេរលើខ្សែព្រំដែនដោយប្រើផែនទីមិនបានយល់ព្រម និងមិនសមស្របនឹងព័ត៌មានគ្រប់គ្រងព្រំដែនដែលបានអនុម័តរួចមក។
✍ទាមទារសំខាន់ៗ
លោកប្រធានរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស និងគណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជាបានស្នើឲ្យថៃ៖
១.ឈប់ការធ្វើបទចោទប្រកាន់ និងអនុវត្តការជំទាស់ឆ្លងដែន សុពលភាពឈានដល់ព្រំដែនដែលបានទុកចិត្តតាម Convention of 1904 & Treaty of 1907។
២.ដកកងយោធា និងសម្ភារៈ ទាំងអស់ចេញពីទឹកដីកម្ពុជាទៅកាន់តំបន់ព្រំប្រទល់ ដែលត្រូវបានច្បាប់អន្តរជាតិ និងផែនទីដែលយោធាទាំងពីរទទួលស្គាល់។
៣.គោរព និងអនុវត្តការសម្រេចទន្ទឹម នៃ MoU និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗ រវាងតុលាការ និងក្រុមប្រឹក្សាព្រំដែន ប្រក្រតីតាម ច្បាប់អន្តរជាតិ។
៤.រៀបចំការដោះស្រាយតាមវិធានការសន្តិភាព ដោយគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងការជជែកនយោបាយដែលមានប្រសិទ្ធភាព។
✍សង្ខេបស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន
ការវាយប្រហារតំបន់ព្រំដែន និងការដោះស្រាយមិនបានជោគជ័យនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំព្រំដែនមួយចំនួន បានធ្វើឲ្យមានការចេញមតិពីរខាង និងការអះអាងអំពីសិទ្ធិខុសគ្នាលើផែនទី។
កម្ពុជាបានគាំទ្រការចូលឲ្យអង្គភាពអន្តរជាតិ ដើម្បីដោះស្រាយច្បាប់ប្រកបដោយព្រះរាជ្យ និងសន្តិភាព។
✍បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ
