✍ព័ត៌មានសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍
ការវិវត្តនៃរាជធានីភ្នំពេញ ពីអតីតកាលរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន គឺជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងធំធេង ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការងើបឡើងវិញពីសង្គ្រាម ឆ្ពោះទៅរកភាពរីកចម្រើន។ខាងក្រោមនេះគឺជាការបង្ហាញសង្ខេបអំពីភាពខុសគ្នា និងតួនាទីនៃការអភិវឌ្ឍន៍ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន៖
១. ភ្នំពេញពីសម័យដើម (រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩០)
* ស្ថានភាពក្រោយសង្គ្រាម៖ ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៩ និងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ភ្នំពេញត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ទីក្រុងខ្មោច" ដែលគ្មានប្រជាជនរស់នៅ និងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស្ទើរតែទាំងស្រុងត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ។
* សេដ្ឋកិច្ច និងការរស់នៅ៖ ការរស់នៅមានភាពលំបាកខ្លាំង ប្រព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ អគ្គិសនី និងទឹកស្អាតមានកម្រិតទាបបំផុត។ សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចមានលក្ខណៈតូចតាច និងមិនទាន់មានសណ្តាប់ធ្នាប់។
២. ភ្នំពេញសម័យបច្ចុប្បន្ន (ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ ដល់បច្ចុប្បន្ន)
* ការរីកចម្រើននៃហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ភ្នំពេញបានប្រែក្លាយទៅជាទីក្រុងទំនើប ដែលមានអគារខ្ពស់ៗកប់ពពក ស្ពានអាកាសជាច្រើនកន្លែង ផ្លូវថ្នល់ធំទូលាយ និងប្រព័ន្ធលូទឹក ដែលឆ្លើយតបនឹងកំណើនប្រជាជន និងការវិនិយោគ។
* សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម៖ ក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងតំបន់។ មានការកើនឡើងនៃតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស និងបុរីលំនៅឋានទំនើបៗជាច្រើន។
៣.ការអភិវឌ្ឍន៍ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន
សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាស្ថាបនិកនៃនយោបាយ "ឈ្នះ-ឈ្នះ" ដែលបាននាំមកនូវសន្តិភាពពេញលេញ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់បំផុតនៃការអភិវឌ្ឍន៍។ ស្នាដៃសំខាន់ៗរួមមាន៖
* ការពង្រីកផ្ទៃដីក្រុង៖ ការអភិវឌ្ឍតំបន់ជាយក្រុង (ដូចជា តំបន់ជ្រោយចង្វារ, តំបន់បឹងកក់, និងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ជុំវិញក្រុង) ដើម្បីពង្រីកលទ្ធភាពនៃការរស់នៅ និងពាណិជ្ជកម្ម។
* ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្ត៖ ការកសាងស្ពានមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន ស្ពានអាកាសឆ្លងកាត់ផ្លូវសំខាន់ៗក្នុងទីក្រុង និងការកែលម្អប្រព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ ដែលសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន និងកាត់បន្ថយការកកស្ទះ។
* ការទាក់ទាញវិនិយោគ៖ ការដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយបើកចំហដែលធ្វើឱ្យភ្នំពេញក្លាយជាទិសដៅសម្រាប់វិនិយោគិនជាតិ និងអន្តរជាតិ ដែលបង្កើតការងាររាប់លានកន្លែងជូនប្រជាពលរដ្ឋ។
* បរិស្ថានទីក្រុង៖ ការកែលម្អសួនច្បារសាធារណៈ ការគ្រប់គ្រងសំណល់ និងការបង្កើតគម្រោងរៀបចំទីក្រុងស្អាត ដែលធ្វើឱ្យភ្នំពេញមានសោភ័ណភាពល្អប្រសើរជាងមុន។
✍សូមចំណាំ៖ ការអភិវឌ្ឍន៍របស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន មិនត្រឹមតែផ្តោតលើការកសាងអគារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តោតលើការរក្សាសន្តិភាព ដែលជាកត្តាគន្លឹះធ្វើឱ្យទីក្រុងភ្នំពេញអាចងើបឈរពីភាពបែកបាក់ មកជាទីក្រុងដែលពោរពេញដោយភាពរស់រវើក និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។
✍រៀបរៀងអត្ថបទផ្សព្វផ្សាយដោយ ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌ បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ នឹងជាប្រឹក្សាសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
