✅សូមស្ដាប់បន្តភាគ២
នេះគឺជាអត្ថបទព័ត៌មានអប់រំសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍ ខ្លឹមសារដែលបានផ្តល់ជូន៖✍ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបាត់បង់ និងការទាមទារទឹកដីខេត្តខ្មែរទាំងបី។
ការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែន គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃការសិក្សាអំពីអធិបតេយ្យភាពជាតិ។ ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចគន្លឹះនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រទាក់ទងនឹងខេត្តបាត់ដំបង ស៊ីសុផុន និងសៀមរាប៖
✅ សម័យកាលអន្តរកាល៖ ក្នុងអតីតកាល រាជបល្ល័ង្កខ្មែរធ្លាប់មានភាពទំនេរអស់រយៈពេល ១០ ឆ្នាំ ដែលក្នុងអំឡុងពេលនោះ ការគ្រប់គ្រងនគរត្រូវបានសៀមប្រគល់ឱ្យមន្ត្រីខ្មែរឈ្មោះ «ប៉ុក» ជាអ្នកមើលការខុសត្រូវ។
✅ សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ ១៩០៧៖ ក្រោយការខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូតរបស់បារាំង (ជាអាណាព្យាបាលកម្ពុជានៅពេលនោះ) ខេត្តខ្មែរទាំងបីរួមមាន បាត់ដំបង ស៊ីសុផុន និងសៀមរាប ត្រូវបានទាមទារត្រឡប់មកវិញពីសៀម តាមរយៈសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ។ ការកំណត់ព្រំដែននេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសកលតាមរយៈផែនទីអន្តរជាតិក្នុងឆ្នាំ ១៩០៨។
✅ ឥទ្ធិពលនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២៖ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ ១៩៣៩-១៩៤៥ ដោយសារសៀមជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងជប៉ុន បានប្រើប្រាស់ឥទ្ធិពលយោធាជប៉ុនដាក់សម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលបារាំង ដើម្បីដណ្តើមយកទឹកដីខេត្តខ្មែរទាំងបីនេះត្រឡប់ទៅវិញ ក៏ដូចជាការដណ្តើមយកទឹកដីមួយចំនួនពីប្រទេសឡាវផងដែរ។
✍មេរៀនសង្ខេប៖
ប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញឱ្យឃើញថា ទឹកដីគឺជាកេរមរតកដ៏មានតម្លៃដែលទាមទារឱ្យមានការទទួលស្គាល់តាមផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ។ ការស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រព្រំដែន មិនត្រឹមតែជួយឱ្យយើងចងចាំពីសេចក្តីក្លាហានរបស់បុព្វបុរសក្នុងការថែរក្សាទឹកដីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាមេរៀនអំពីសារៈសំខាន់នៃទំនាក់ទំនងការទូត និងការការពារបូរណភាពទឹកដីសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
✍រៀបរៀងអត្ថបទដោយ
ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌
បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ។
