✍ព័ត៌មានសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍
ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជានៅសតវត្សរ៍ទី២១ (ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០១ ដល់បច្ចុប្បន្ន) គឺជាដំណាក់កាលនៃ ការស្តារឡើងវិញ ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់សង្គម។
✍ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗដែលកំណត់នូវប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជានៅក្នុងសម័យកាលនេះ៖
១.ការពង្រឹងសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនយោបាយ
ក្រោយពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមស៊ីវិលចុងក្រោយនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ កម្ពុជាបានផ្តោតលើការកសាងជាតិ៖
* ស្ថិរភាពនយោបាយ៖ រដ្ឋាភិបាលដឹកនាំដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានរក្សាអំណាចយ៉ាងរឹងមាំ ដែលនាំឱ្យមានស្ថិរភាពនយោបាយយូរអង្វែង ផ្តល់លទ្ធភាពដល់ការទាក់ទាញវិនិយោគពីបរទេស។
* ការបញ្ចប់កិច្ចការព្រំដែន និងការបង្រួបបង្រួមជាតិ៖ រដ្ឋាភិបាលបានខិតខំដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង និងបន្តធ្វើសមាហរណកម្មអតីតកម្លាំងខ្មែរក្រហមឱ្យចូលក្នុងសង្គមជាតិទាំងស្រុង។
២.ការកាត់ក្តីអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហម (អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា)
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២១ គឺការបង្កើត សាលាក្តីខ្មែរក្រហម៖
* ចាប់ផ្តើមដំណើរការនៅពាក់កណ្តាលទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០០០ ដើម្បីស្វែងរកយុត្តិធម៌ជូនជនរងគ្រោះពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍។
* នៅឆ្នាំ ២០១៤ និងឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ សាលាក្តីបានកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំកំពូលៗដូចជា ខៀវ សំផន, នួន ជា និង កាំង ហ្កេកអ៊ាវ (ឌុច) ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត។
៣.ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ
កម្ពុជាត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រទេសមួយដែលមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោកក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សរ៍ដំបូង៖
* កំណើនសេដ្ឋកិច្ច៖ កម្ពុជាបានរក្សាកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាមធ្យមប្រហែល ៧% ក្នុងមួយឆ្នាំ រហូតដល់មុនពេលមានវិបត្តិកូវីដ-១៩។
* សសរស្តម្ភសេដ្ឋកិច្ច៖ ការរីកចម្រើននៃវិស័យកាត់ដេរ, ទេសចរណ៍ (ជាពិសេសប្រាសាទអង្គរវត្ត), កសិកម្ម និងការសាងសង់។
* ឋានៈប្រទេស៖ នៅឆ្នាំ ២០១៥ កម្ពុជាត្រូវបានធនាគារពិភពលោកចាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសមាន ចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប។
៤.សមាហរណកម្មក្នុងតំបន់ និងអន្តរជាតិ
* អាស៊ាន (ASEAN): កម្ពុជាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងអាស៊ាន រួមទាំងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំកំពូលជាច្រើនលើក។
* ការបើកចំហរ៖ ការពង្រីកទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយប្រទេសមហាអំណាចដូចជា ចិន (ដែលជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់), អាមេរិក, ជប៉ុន, កូរ៉េខាងត្បូង និងសហភាពអឺរ៉ុប។
៥.ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗចុងក្រោយ (២០២០-បច្ចុប្បន្ន)
* ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩៖ កម្ពុជាបានទទួលជោគជ័យក្នុងការគ្រប់គ្រងការឆ្លងរាលដាលតាមរយៈយុទ្ធនាការចាក់វ៉ាក់សាំងដ៏ទូលំទូលាយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសេដ្ឋកិច្ចបើកដំណើរការឡើងវិញយ៉ាងរហ័ស។
* ការផ្ទេរអំណាច៖ នៅឆ្នាំ ២០២៣ កម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន បានផ្ទេរអំណាចជូនទៅ សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។
* ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ៖ ការសាងសង់ផ្លូវល្បឿនលឿនដំបូងបង្អស់, អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិថ្មីៗ (ដូចជាអាកាសយានដ្ឋានសៀមរាបអង្គរ) និងគម្រោងព្រែកជីកហ្វូណនតេជោ។
✍សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
សតវត្សរ៍ទី២១ គឺជាសម័យកាលនៃការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់កម្ពុជាពីប្រទេសដែលធ្លាប់ហែកហួរដោយសង្គ្រាម មកជាប្រទេសដែលមានសន្តិភាព មានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងឆ្ពោះទៅរកការក្លាយជា ប្រទេសដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៣០ និង ប្រទេសដែលមានចំណូលខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៥០។
✍រៀបរៀងអត្ថបទផ្សព្វផ្សាយដោយ ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌ បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ។
