ព័ត៌មានសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍
ថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ គឺជាខួបលើកទី ៦៤ នៃសាលដីកាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដែលបានសម្រេចផ្តល់សិទ្ធិអធិបតេយ្យភាព និងភាពជាម្ចាស់លើប្រាសាទព្រះវិហារមកឱ្យព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះមិនត្រឹមតែជាជ័យជម្នះផ្នែកច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាព្រឹត្តិការណ៍ជាតិដ៏សំខាន់ដែលបង្ហាញពីការតស៊ូដោយសន្តិវិធី និងការការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជាលើឆាកអន្តរជាតិ។
.សេចក្តីសង្ខេបនៃព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា
* កាលបរិច្ឆេទនៃសាលដីកា៖ ថ្ងៃទី ១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦២។
* សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការ៖ តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិបានសម្រេចដោយសំឡេង ៩ ទល់នឹង ៣ ថា ប្រាសាទព្រះវិហារស្ថិតនៅលើទឹកដីដែលស្ថិតក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។
* មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសាលដីកា៖ តុលាការបានផ្អែកលើផែនទីឧបសម្ព័ន្ធទី ១ (ផែនទីខ្នាត ១/២០០,០០០) ដែលគូសដោយគណៈកម្មការបារាំង-សៀម ក្នុងអំឡុងពេលដែលកម្ពុជាស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង។
.អត្ថន័យនៃជ័យជម្នះនេះ
1.ការទទួលស្គាល់អន្តរជាតិ៖ សាលដីកានេះមានតម្លៃជាអន្តរជាតិ ដោយបង្ខំឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធត្រូវគោរពព្រំដែនដែលបានកំណត់។
2.ការបន្តការតស៊ូ៖ ទោះបីជាមានសាលដីកាឆ្នាំ ១៩៦២ ក៏ដោយ ក៏បញ្ហានេះនៅតែបន្តមានភាពស្មុគស្មាញជាច្រើនទសវត្សរ៍ក្រោយមក រហូតដល់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិចេញសាលដីកាបំភ្លឺបន្ថែមនៅឆ្នាំ ២០១៣ ដើម្បីបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីបរិវេណជុំវិញប្រាសាទ។
3.មរតកជាតិ៖ ជ័យជម្នះនេះបានក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) នៅឆ្នាំ ២០០៨។
.កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបច្ចុប្បន្ន
បច្ចុប្បន្ន ប្រាសាទព្រះវិហារត្រូវបានថែរក្សា និងអភិរក្សយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ដោយមានកិច្ចសហការពីគ្រប់មជ្ឈដ្ឋានជាតិ និងអន្តរជាតិ ដើម្បីធានាថា មរតកដូនតាដ៏អស្ចារ្យនេះនឹងនៅគង់វង្សសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ ការរម្លឹកខួបនេះ គឺជានិមិត្តរូបនៃមោទកភាពជាតិ និងការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការថែរក្សាអធិបតេយ្យភាពទឹកដី។
Peace Channel Briefing
June 15, 2026 marks the 64th anniversary of the historic ruling of the International Court of Justice (ICJ) that awarded sovereignty and ownership of the Preah Vihear Temple to the Kingdom of Cambodia.
This event was not only a legal victory, but also a major national event that demonstrated Cambodia’s peaceful struggle and defense of its territorial integrity on the international stage.
.Summary of Cambodia’s Historical Events
* Date of Judgment: June 15, 1962.
* Judgment: The International Court of Justice ruled by a vote of 9 to 3 that the Preah Vihear Temple was located on territory under Cambodia’s sovereignty.
* Basis of Judgment: The Court relied on the Annex 1 map (1/200,000 scale map) drawn by the Franco-Siamese Commission during the time Cambodia was under French protection.
.Meaning of the Victory
1. International Recognition: The judgment has international value, forcing the parties concerned to respect the established borders.
2.Continuing Struggle: Despite the 1962 ruling, the issue continued to be complicated for decades until the International Court of Justice issued a further ruling in 2013 to clarify the temple’s surroundings.
3.National Heritage: This victory became the basis for the inclusion of Preah Vihear Temple on the UNESCO World Heritage List in 2008.
.Current Efforts
Preah Vihear Temple is currently being carefully maintained and conserved, with collaboration from all national and international circles to ensure that this great ancestral heritage will survive for future generations. This commemoration is a symbol of national pride and commitment to maintaining territorial sovereignty.
