✍សូមបន្តស្ដាប់(ភាគទី៣)
នេះគឺជាសេចក្តីសង្ខេបព័ត៌មានសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍ សម្រាប់ផ្ដល់ជូន៖✍កំណត់ហេតុប្រវត្តិសាស្ត្រ៖
ការវិលត្រឡប់នៃទឹកដី និងរឿងរ៉ាវដែលពាក់ព័ន្ធ។
ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ តាមរយៈអនុសញ្ញាទីក្រុងតូក្យូ ថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤១ រដ្ឋាភិបាលបារាំង «វីស៊ី» បានយល់ព្រមប្រគល់ទឹកដីខ្មែរ និងឡាវ មួយចំនួនឱ្យទៅសៀម។ ក្រោយការបរាជ័យរបស់ជប៉ុនក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ និងសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៦ សៀមត្រូវបានបង្ខំឱ្យប្រគល់ទឹកដីខ្មែរ និងឡាវ មកឱ្យម្ចាស់ដើមវិញ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជានៅតែជួបប្រទះបញ្ហាជម្លោះព្រំដែន ជាពិសេសការកាន់កាប់ប្រាសាទព្រះវិហារពីសំណាក់ភាគីសៀមនៅពេលនោះ។
បន្ថែមពីលើទិដ្ឋភាពនយោបាយ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ក៏មានចំណុចគួរឱ្យកត់សម្គាល់អំពីទំនាក់ទំនងខ្សែស្រឡាយត្រកូលល្បីៗនៅក្នុងសង្គមខ្មែរនាពេលនោះដែរ៖
✅ ត្រកូល ប៉ុក៖ មានទំនាក់ទំនងដន្លងជិតស្និទ្ធជាមួយសម្តេចវាំងជួន ដោយលោកស្រី ប៉ុក វាន់ ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីរ៉េត។ ត្រកូលនេះក៏មានជាប់សាច់ញាតិជាមួយគ្រួសារ «អភ័យវង្ស» ផងដែរ។
✅ សកម្មភាពនយោបាយ៖ លោក ប៉ុក ឃុន គឺជាអ្នកបង្កើតចលនា «ឥស្សរៈ» ដំបូងនៅទីក្រុងបាងកកក្នុងឆ្នាំ១៩៤០។ លើសពីនេះ ប្រវត្តិសាស្ត្របានកត់ត្រាថា សមាជិកមួយចំនួននៃត្រកូល «ជួន» និង «ប៉ុក» ក៏ធ្លាប់មានវត្តមានក្នុងអង្គការចាត់តាំងនយោបាយនៅសម័យកាលក្រោយមកទៀត។
✍រៀបរៀងអត្ថបទដោយ
ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌
បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ។
