ព័ត៌មានសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍(ភាគ៥)
ជាឯកសារសង្ខេបប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ ឥទ្ធិពល និងការជ្រៀតជ្រែករបស់សៀមក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងកម្ពុជា១.ស្ថានភាពរាជបល្ល័ង្ក និងឥទ្ធិពលបរទេស (សតវត្សរ៍ទី១៩)។
* ព្រះបាទអង្គឌួង៖ ទ្រង់បានឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជា ដោយមានការយល់ព្រម និងការអភិសេកទ្វេភាគីពីសំណាក់ស្តេចសៀម និងស្តេចយួន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលអំណាចកណ្តាលរបស់ប្រទេសជិតខាងទាំងពីរមកលើកម្ពុជានាសម័យនោះ។
* ព្រះបាទនរោត្តម៖ ត្រូវបានស្តេចសៀមរៀបចំពិធីអភិសេកឱ្យឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិ ក្នុងនាមជាស្តេចចំណុះឱ្យប្រទេសសៀម។
២.ចលនាក្បត់របស់ព្រះអង្គស៊ីវុត្ថា និងការប្រជែងឥទ្ធិពលរវាង សៀម-បារាំង
* ការបង្កសង្គ្រាមក្នុងស្រុក៖ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទនរោត្តម ប្រទេសសៀមបានដោះលែង ព្រះអង្គស៊ីវុត្ថា (ដែលត្រូវជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទអង្គឌួងដែរ) ឱ្យចេញមកបង្កចលាចល និងធ្វើសង្គ្រាមក្នុងស្រុក ដើម្បីទាមទារដណ្តើមយករាជបល្ល័ង្កពីព្រះបាទនរោត្តម។
* ប្រតិកម្មរបស់អាណាព្យាបាលបារាំង៖ ស្ថានភាពច្របូកច្របល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលបង្កបង្កើត និងគាំទ្រដោយប្រទេសសៀមនេះ បានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលអាណាព្យាបាលបារាំងសម្តែងការមិនសប្បាយចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងបាននាំឱ្យមានភាពតានតឹងផ្នែកការទូតរវាងប្រទេសបារាំង និងប្រទេសសៀម។
* ការចរចាបង្កើតសន្ធិសញ្ញា៖ ដើម្បីរក្សា និងការពារផលប្រយោជន៍រៀងៗខ្លួន ប្រទេសបារាំង (ក្នុងនាមជាអ្នកតំណាងឱ្យប្រទេសកម្ពុជា) និងប្រទេសសៀម ក៏បានចាប់ផ្តើមបើកកិច្ចចរចាការទូត ដើម្បីរៀបចំជាសន្ធិសញ្ញាផ្សេងៗ ក្នុងគោលបំណងកំណត់បន្ទាត់ទំនាក់ទំនង និងព្រំដែនរវាងភាគីទាំងសងខាង។
៣.ការគាំទ្រចលនាប្រឆាំងក្នុងសម័យទំនើប (សតវត្សរ៍ទី២០)
* ចលនាខ្មែរឥស្សរៈ (ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២)៖ នៅក្នុងអំឡុង និងក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ (គ.ស. ១៩៣៩-១៩៤៥) ប្រទេសសៀមបានបង្កើត និងផ្តល់ការគាំទ្រដល់ចលនា «ខ្មែរឥស្សរៈ» ឱ្យបង្កចលាចលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ក្រោមលេសថារំដោះជាតិ និងដេញអាណានិគមបារាំងដើម្បីទាមទារឯករាជ្យ។
* ចលនាខ្មែរសេរី (សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម)៖ បន្ទាប់មកទៀត នៅក្នុងដំណាក់កាលសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ប្រទេសសៀមក៏បានបន្តគាំទ្រដល់ចលនា «ខ្មែរសេរី» ដើម្បីប្រឆាំង និងបង្កអស្ថិរភាពដល់រាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់របស់កម្ពុជាបន្ថែមទៀត។
*ឯកសារនេះត្រូវបានកត់ត្រាទុកជាប្រភពយោងស្តីពីទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយកម្ពុជា។
*រៀបរៀងផ្សព្វផ្សាយដោយ
ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌
បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ។
