✍ព័ត៌មានសង្ខេបសន្តិភាពប៉ុស្តិ៍
ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១១ ប្រទេសកម្ពុជាស្ថិតក្នុងសម័យ អាណាចក្រអង្គរ ដែលជារយៈពេលនៃការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្លាទាំងផ្នែកអំណាចនយោបាយ វប្បធម៌ និងការកសាងប្រាសាទ។✍ខាងក្រោមនេះគឺជាចំណុចសំខាន់ៗនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជានៅសតវត្សរ៍ទី ១១៖
១.ព្រះមហាក្សត្រដែលគ្រងរាជ្យក្នុងសតវត្សរ៍នេះ
សតវត្សរ៍ទី ១១ គឺជាសម័យកាលផ្លាស់ប្តូររាជ្យវង្ស និងការតស៊ូដណ្តើមអំណាចដើម្បីពង្រឹងស្ថិរភាព៖
✍ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ១ (គ្រងរាជ្យ ១០០២–១០៥០)៖ ទ្រង់បានឡើងគ្រងរាជ្យបន្ទាប់ពីមានជម្លោះដណ្តើមអំណាចដ៏យូរអង្វែង។ ទ្រង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្តេចដ៏ខ្លាំងក្លាមួយអង្គដែលបានពង្រីកទឹកដីទៅដល់តំបន់លពបុរី (ប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ន) និងផ្នែកខ្លះនៃឧបទ្វីបម៉ាឡេ។ ទ្រង់បានកសាងប្រាសាទភ្នំជីសូរ និងចាប់ផ្តើមសាងសង់បារាយណ៍ខាងលិច។
✍ព្រះបាទឧទ័យាទិត្យវរ្ម័នទី ២ (គ្រងរាជ្យ ១០៥០–១០៦៦)៖ ទ្រង់បានបន្តការកសាងដ៏ធំធេង ជាពិសេសគឺប្រាសាទ បាពួន (ដែលជាប្រាសាទតំណាងភ្នំមេרו) និងបានពង្រីកបារាយណ៍ខាងលិចឱ្យកាន់តែធំ។
✍ព្រះបាទហស៌វរ្ម័នទី ៣ (គ្រងរាជ្យ ១០៦៦–១០៨០)៖ រជ្ជកាលនេះមានភាពចលាចលដោយសារការឈ្លានពានពីសំណាក់នគរចម្ប៉ា។
✍ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៦ (គ្រងរាជ្យ ១០៨០–១១០៧)៖ ទ្រង់ជាអ្នកស្ថាបនិកនៃរាជវង្សមហិធរបុរៈ ដែលក្រោយមកបានផ្តល់កំណើតដល់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ២ (អ្នកកសាងប្រាសាទអង្គរវត្ត)។
២.ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ
សតវត្សរ៍ទី ១១ គឺជាសម័យកាលនៃ "បដិវត្តន៍កសិកម្ម" តាមរយៈការគ្រប់គ្រងទឹក៖
✍បារាយណ៍ខាងលិច (West Baray)៖ ជាអាងស្តុកទឹកដ៏ធំបំផុតដែលត្រូវបានសាងសង់ ឬសម្រេចជាស្ថាពរនៅក្នុងសម័យនេះ។ វាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់ទឹកសម្រាប់ស្រោចស្រពដំណាំស្រូវនៅជុំវិញរាជធានីយសោធរបុរៈ (អង្គរ) ដែលធានាបាននូវសន្តិសុខស្បៀងសម្រាប់ប្រជាជនយ៉ាងច្រើន។
៣.ស្ថាបត្យកម្ម និងសិល្បៈ
ស្ថាបត្យកម្មក្នុងសតវត្សរ៍នេះមានភាពលេចធ្លោខ្លាំង៖
✍រចនាបថបាពួន៖ ជាសម័យកាលដែលមានការច្នៃប្រឌិតខ្ពស់លើរូបចម្លាក់ដែលរស់រវើក និងមានលក្ខណៈទន់ភ្លន់ជាងសម័យមុនៗ។ ប្រាសាទបាពួនគឺជាស្នាដៃឯកដ៏ធំសម្បើមតំណាងឱ្យចក្រវាឡ។
✍សិលាចារឹក៖ ក្នុងសម័យនេះមានការប្រើប្រាស់សិលាចារឹកយ៉ាងច្រើន ដើម្បីកត់ត្រាអំពីការបរិច្ចាគដល់ប្រាសាទ និងការកំណត់ដែនដី ដែលបង្ហាញពីការរៀបចំរដ្ឋបាលយ៉ាងល្អិតល្អន់។
៤.សាសនា និងសង្គម
✍ព្រហ្មញ្ញសាសនា៖ ជាសាសនាផ្លូវការរបស់រដ្ឋ ដែលមានការគោរពបូជាព្រះសិវៈជាចម្បង តាមរយៈការតម្កល់លិង្គនៅតាមប្រាសាទភ្នំ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយានក៏មានការរីកចម្រើនខ្លាំងដែរ ដោយមានការកសាងរូបបដិមាព្រះពុទ្ធ និងព្រះពោធិសត្វជាច្រើន។
✍ការបង្រួបបង្រួមជាតិ៖ សតវត្សរ៍ទី ១១ ជាគ្រឹះនៃភាពរឹងមាំផ្នែកនយោបាយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកម្ពុជានៅសតវត្សរ៍ទី ១២ ឈានដល់ចំណុចកំពូលនៃភាពរុងរឿងរបស់ខ្លួនក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី ២ និងព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ៧។
✍រៀបរៀងអត្ថបទផ្សព្វផ្សាយដោយ ប្រធានសមាគមសប្បុរសធម៌ បណ្ឌិត មាស ច័ន្ទរិទ្ធ។








